X
تبلیغات
رایتل

حکیم الرعایا

پیشگیری از اعتیاد، جزء اولویت‌های کشور نیست

یک شهروند  در رابطه با مواد مخدر و اعتیاد می گوید .

ببخشید این مطالب که می نویسید مشکل چند نفر را حل کرده؟؟؟

 چند نفر توانستند تحمل داشته باشند و با عوارض این مطلب طاقت بیاورند و چند نفر ترک کردند؟؟

این ها کاربردی نیست. جرا یک برخورد قاطع و پیگیر از سوی شما و کارشناسان مسولان امر نمی شود؟؟

بازی کردن با مشکل و سر کردن با آن مشکل کی را حل کرده؟؟؟ خانواده غیر متخصص و آسیب دیده باید بیاید این کارها که می گویید با صبر و حوصله انجام دهد؟؟

از یک خانواده شاد و خوشحال و سالم هم نمی توانید این کارها را انتظار داشته باشید. چرا یک طرح درست سراسری برای جمع کردن معضل انجام نمی شود؟؟؟

شاید هم نباید حل شود.

گفت‌وگوی «وقایع‌اتفاقیه» با دکتر محمود توکلی، پژوهشگر و درمانگر اعتیاد


پیشگیری از اعتیاد، جزء اولویت‌های کشور نیست


فرزانه متین: این روزها بیشتر از اینکه شاهد آن باشیم که در زمینه درمان اعتیاد، پیشرفتی هر چند کوچک داشته‌ایم اما آمارها همگی حاکی از آن است که در‌این‌زمینه موفق نبوده‌ایم. درواقع، آنچه تاکنون در برنامه‌های درمانی کشور بوده، یا به شکست انجامیده یا اینکه به حدی تقاضا با توجه به ورود مواد جدید زیاد بوده که کنترل آن خارج از درمانگرها، پزشکان و سایر دست‌اندرکاران بوده است. در‌این‌زمینه با دکتر محمود توکلی، پژوهشگر و درمانگر اعتیاد مرکز تحقیقات سوءمصرف مواد دانشگاه علوم بهزیستی، گفت‌وگو کرده‌ایم که در زیر می‌خوانید

با توجه به اینکه مراکز درمانی (کمپ، کلینیک، درمانگرها و...) نسبت به دهه‌های گذشته افزایش یافته اما ما همچنان نه‌تنها شاهد افزایش معتادان به موادمخدر بلکه مواد محرک‌زا هم هستیم، علت را در چه می‌دانید؟ 

 

  • هیپوکرتین (اورکسین ) Orexin چیست , و چه نقشی در بروز بیماری حملات خواب (نارکولپسی ) Narcolepsyدارد
  • مخمل لوبیا -لوبیای مخملی Mucuna pruriens گیاهی برای تقویت نیروی جنسی و درمان پارکینسون
  • استفولیدین Stepholidine داروی گیاهی موثر در درمان جنون و سایکوز
  • پروپیل هگزیدرین Propylhexedrine (Benzedrex، Obesin) فرم دارویی مخدر شیشه (متامفتامین ) برای درمان چاقی
  • چای روانگردان سیاه سفید ابسنث-Absinthe حاوی توژون Thujone است 

    داروی گیاهی روانگردان شادی آور جدید ان پی اس NPS چیست 

    اسرائیل در حال ثبت اختراع دارویی برای درمان افسردگی و اضطراب و الزایمر و اختلالات عصبی از گیاه کندر است 

  • چگونه تریاک مصرف کنیم تا کمترین اسیب را به بدن برسانیم
  • چطور ماده مخدر شیشه مصرف کنیم تا بدن ما کمتر اسیب ببیند 
  • اثرات الکالوئید روانگردان اینسنسول استات incensole acetate گیاه کُندُر (Olibanum در درمان افسردگی و اضطراب  
  • تریپل تراپی ( ویتامین‌های C، B۶ و B۳ (نیاسین)در ترک اعتیاد ماده مخدر شیشه (متامفتامین ) به جای ال کارنیتین L-carnitine
  • چگونگی فراموش کردن خاطرات بد گذشته و شکست عشقی با تکنیک عملی غسل فراموشی
  • قرص ترامادول حاوی کوکائین و آمفتامین است
  • افزایش نوروتروفین BDNF در مغز باعث از بین رفتن خاطرات بد و درمان اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) می شود
  • رهایی از اعتیاد و خاطرات بد و درمان اختلال استرس پس از سانحه (PTSD)با روش ابداعی کانادایی‌ها
  • پاک کردن خاطرات اعتیاد به مخدر متامفتامین (شیشه ) راهگشای درمان اختلالات استرس پس از سانحه PTSD
  • اثرات غسل فراموشی در درمان اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) و کاهش اضطراب و حذف خاطرات ناخوشایند گذشته
  • عشق و ازدواج تا یک سال مغز شما را جوان نگاه می دارد (نوروتروفین و عشق )
  • داستان جنی به نام شیشه و جن گیر معتادان شیشه ای
  • به راستی که جز راست نباید گفت / هر راست نشاید گفت ؟
  • نوروتروفین neurotrophin چیست و چه ارتباطی با سکته مغزی و جنون و اعتیاد به مخدر شیشه (متامفتامین ) دارد(قسمت اول )
  • داروی ترک اعتیاد شیشه (پروتکل درمان اعتیاد متامفتامین آناندا) چیست ...
  • ترک اعتیاد مواد مخدر با ذکر نام الله و تسبیحات اربعه( سبحان الله و الحمد لله و لا اله الا الله و الله اکبر )
  • مخدر پاکو Cocaine paste-paco (چسب کوکائین -خمیر کوکائین -رب کوکائین-کوکائین پاستا ) چیست
  • مراکز درمانی ترک اعتیاد به مخدر شیشه (متامفتامین )در لوکس ترین ساختمانها است 
  • برچسب روانگردان کندر - مشاوره پزشکی تلفنی دکتر یزدان نیاز تلفن ... 
  • پایلوت روش جدید ترک شیشه با استفاده از شربت تریاک در کشور
  • معتاد شیشه‌ای چشمش را درآورد/ تعارف روانگردان زیر سقف دانشگاه                                  
  • تلگرام مطب برای تعیین وقت مشاوره و ویزیت برروی شماره 09128938468 است
  •  

    برای اینکه اثبات کنیم شیوع سوءمصرف مواد در کشور ما نسبت به گذشته افزایش پیدا کرده است، باید ادله و آمار محکمه‌پسند ارائه کنیم. بنده شخصا چنین اسنادی را در اختیار ندارم اما به نظرم، نگرانی شما که در قالب سؤال مطرح شده و شاید دغدغه جامعه نیز باشد، ناظر به جنبه‌های دیگری است. یکی اینکه به نظر می‌رسد حضور معتادان در جامعه خیلی عیان و آشکارا شده و بالطبع، وقتی که پدیده‌ای به چشم می‌آید شاید این موضوع نیز به ذهن منقل شود که حضورش در بطن جامعه افزایش یافته، درحالی‌که ممکن است مسئله خیلی هم آن‌طور نباشد! اتفاقا من می‌خواهم بگویم همین که ما می‌گوییم حضور معتادان در جامعه خیلی به چشم‌آمدنی شده، محصول وجود چندین اتفاق است
    1- شکسته‌شدن قبح اعتیاد در جامعه که البته به گمان من، اتفاق میمون و مبارکی نیست
    2- افزایش فعالیت‌های درمان و بازتوانی معتادان و انگ‌زدایی از درمان اعتیاد در سطح وزارت بهداشت و سازمان‌های دخیل در درمان معتادان در یکی، دو دهه گذشته
    3- اصلاح قوانین بالادستی در مجمع تشخیص مصلحت نظام و سیستم‌های قانون‌گذاری درباره جرم‌زدایی و نرمش قانون دربرابر جرم‌بودن اعتیاد معتادان در حال بهبودی
    4- افزایش استانداردهای فرهنگی و شاخص‌های تحمل‌پذیری، تسامح و تساهل جامعه نسبت به آسیب‌دیدگان اجتماعی
    5- افزایش فعالیت‌های احترام و تکریم حقوق شهروندی در چند دهه اخیر در ایران، به‌ویژه طی10 سال گذشته
    مجموعه عوامل فوق باعث شده که جامعه بیشتر پذیرای معتادان شود و از دفع آنها پرهیز کند و آغوش خود را برای درمان و بازتوانی آنها بگشاید. درحقیقت، ما شاهد ایجاد یک فضای پذیرش و کنار‌آمدن و انتخاب گزینه «جلوگیری از طرد و آسیب بیشتر» را که جامعه انتخاب کرده، روبه‌رو هستیم اما اگر بخواهیم به سؤال شما بازگردیم، می‌توانیم بگوییم از سال 1383 به سال 1386، طبق پژوهش‌های رسمی‌ای که در مرکز تحقیقات سوءمصرف و وابستگی به مواد دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی صورت گرفته، آمار معتادان حتی کاهشی مختصر نیز داشته ولی در الگوی سوءمصرف مواد، تغییراتی جدی به وجود آمده است؛ مثلا سهم مواد سنتی که درمجموع حدود 70 تا 80 درصد در سال 1383 بود، به حدود 50 تا 60 درصد کاهش و سهم مواد صنعتی تا حدود 30 درصد افزایش یافته ولی از سال 1386 به این طرف، مطالعه جامعی درباره برآورد تعداد معتادان کل کشور انجام نشده است یا حداقل اگر هم شده باشد، بنده خبر ندارم که بتوانم قضاوت مستند کنم اما از شواهد برمی‌آید که کمی افزایش داشته باشیم. در همین جا باید این درخواست را از مسئولان محترم ستاد مبارزه با موادمخدر داشته باشیم که حداقل هر دو تا سه سال یک‌بار، ارزیابی سریع وضعیت سوءمصرف مواد را در کشور ارائه دهند زیرا با این تغییرات سریع الگوی سوءمصرف مواد و میزان بالای جمعیت جوانان در کشور که می‌توانند بالقوه جمعیت در معرض خطر باشند، انجام چنین مطالعاتی بسیار ضروری می‌نماید
    برای جلوگیری از شکل‌گیری این علل چه باید کرد؟ 
    پس باید دو موضوع را از هم جدا کنیم؛ یکی اینکه به نظر می‌رسد دسترسی جمعیت بیماران مبتلا به مشکل اعتیاد به خدمات درمانی و بازتوانی افزایش یافته است و دیگر اینکه درمانگران و متخصصان مرتبط با این موضوع، راحت‌تر در سطح جامعه مشغول فعالیت هستند و از این رهگذر، معتادان به چشم آمده‌اند، درحالی‌که در دهه‌های پیشین و اوایل انقلاب و فضای ارزشی آن دوران که اصولا موضوع اعتیاد از طرف جامعه قابل پذیرش نبود و همچنین برنامه‌های درمانی معتادان به محاق رفته بود، ما شاهد اعتیاد پنهان بودیم، نه آشکار. بنابراین ضمن اینکه من کتمان نمی‌کنم که ممکن است شیوع اعتیاد افزایش یافته باشد اما باید مراقب باشیم دچار خطای دید و تخمین غیر‌واقعی نشویم.

     گرچه در طی یک دهه اخیر اقدامات بسیار خوبی در سازمان بهزیستی کشور و ستاد مبارزه با موادمخدر و دستگاه‌های مختلف انجام شده است که باید گسترش و تداوم یابد اما متأسفانه همچنان موضوع پیشگیری از اعتیاد، جزء اولویت‌های اساسی کشور نیست و خیلی جدی گرفته نشده است. اسناد بالادستی، همه بر این موضوع مهم صحه گذاشته‌اند اما فعالیت‌های اجرایی، نه به‌لحاظ کمی و نه به‌لحاظ کیفی متناسب نیست. چنانکه حداقل سعی شود پیشگیری انتخابی برای گروه‌های در معرض خطر جدی گرفته شود، شاید برای یکی، دو دهه بعد وضعیت بهتر شود چون برنامه‌های پیشگیری نیز در طولانی‌مدت بازدهی خود را نشان می‌دهند

    اگر از بحث سیاست‌های دولت و دست‌اندرکاران فاصله بگیریم، چه عاملی سبب می‌شود که فرد بعد از ترک دوباره عود داشته باشد؛ درواقع، وابستگی‌های روانی و جسمانی به موادمخدر و صنعتی چگونه است؟ 
    در اعتیاد به مواد مخدر و محرک، هر دو وابستگی فیزیکی و روانی دیده می‌شود اما در اعتیاد به مخدرها، بیشتر وابستگی فیزیکی در ابتدای ترک، مسئله اصلی بیمار است و بعد از سپری‌شدن یک تا دو ماه، مشکل بیمار، کنترل وسوسه و وابستگی‌های روانی است. وجود همین عامل وسوسه است که ابتدا موجب لغزش مصرف در بیماران شده و کم‌کم زمینه‌های عود را به دنبال می‌آورد اما در محرک‌ها، مشکل بدنی و فیزیکی در حداقل است و بیشتر وابستگی‌های روانی همچون اضطراب، بی‌قراری، بی‌خوابی، کسالت و سردی، میل شدید و غیرقابل کنترل برای رسیدن به مواد از مشکلات اصلی بیماران است.

     شوق رسیدن به مواد آن‌قدر در سوءمصرف‌کنندگان شیشه و مت‌آمفتامین‌ها بالاست که عملا درصد موفقیت پیشگیری و درمان را پایین می‌آورد. یکی از مهم‌ترین مسائل دیگری که اثربخشی درمان را در جامعه ما پایین می‌آورد، دسترسی فراوان، ارزان و سریع مواد محرک نسبت به مواد افیونی بوده که متأسفانه از مشکلات اصلی در کشور ماست

    مورداستفاده‌ترین و در دسترس‌ترین مواد اعتیاد‌آور در میان اقشار جامعه بالاخص جوانان کدام است؟ 
    حشیش و ماری‌جوآنا، از مواد محرک سبک هستند که شیوع سوءمصرف آنها بالاست؛ البته حشیش از قبل، یعنی حدود 20 سال به این طرف در ایران خیلی زیاد در معتادان مورد سوءمصرف قرار می‌گرفت. 

    تلقی مصرف‌کنندگان این بوده که این مواد فقط نشاط‌‌آور و شادی‌آور هستند و انرژی افراد را بالا می‌برند و هیچ‌گونه خطری برای آنها ندارند! درحالی‌که درست هست که این مواد سبک هستند و جزء مواد سنگین اعتیاد طبقه‌بندی نمی‌شوند اما بسیار می‌توانند خطرناک باشند؛ به‌طوری‌که احتمال اینکه افراد به سوی مواد سنگین بروند، 40 برابر در مقایسه با افراد غیر‌مصرف‌کننده است؛ پس عملا سوءمصرف آنها، فوق‌العاده مضر بوده و می‌توانند در آینده برای سوءمصرف‌کنندگان مخاطراتی جدی درست کند. ازجمله مواد محرک خطرناک می‌توانیم از مت‌آمفتامین‌ها و قرص‌های اکس که بیشتر در مهمانی‌ها استفاده می‌شود، نام ببریم.

     مت‌آمفتامین‌ها به گواه آخرین پژوهش‌های صورت‌گرفته در سالیان اخیر، به‌شدت در حال صعود هستند. متأسفانه هم‌اکنون حدود 30 درصد از جمعیت معتادان کل کشور به روایت آمار رسمی و تاحدود 40 درصد به روایت آمار غیر‌رسمی، مصرف‌کننده شیشه هستند؛ البته این درصد مصرف‌کننده خالص شیشه نیستند بلکه شیشه را به همراه موادمخدر دیگر مصرف می‌کنند. 

    شاید مصرف‌کنندگان خالص شیشه، بین پنج تا 10 درصد جمعیت معتادان کشور باشند اما چیزی که در مورد سوءمصرف شیشه مهم بوده، آن است که شیشه متأسفانه سمیت خطرناکی در مغز و مراکز مغزی که در امر هیجان، احساس و رفتار دخیل هستند، به جا می‌گذارد و عوارض بسیار خطرناکی برای فرد مصرف‌کننده، خانواده و اجتماع دارد و تأسف‌بارتر آنکه اثربخشی درمان‌های موجود در ایران و جهان برای درمان شیشه پایین است. اخیرا هم که ماده مخدر گل نیز به سایر مواد اضافه شده و شاهد افزایش روزافزون مصرف آن هستیم

    پس روش درمانی معتادان به موادمخدر با معتادان به مواد محرک‌زا متفاوت است؟ یا هر دو به‌طور معمول با متادون سر و کار دارند؟ 
    در جواب سؤال اول باید بگویم در درمانشان تفاوت وجود دارد، به‌طوری‌که در درمان اعتیاد ناشی از موادمخدر (تریاک، شیره و هروئین) داروهای جایگزین، همچون بوپره نورفین و متادون جایگاه ویژه‌ای دارند؛ حال آنکه در درمان محرک‌ها، این داروها نقش خاصی ندارند و بیشتر روش‌های غیر‌دارویی، همچون مشاوره و روان‌درمانی انفرادی یا گروهی نقش دارند. ازجمله دیگر مداخلات مؤثر می‌توانیم از روش مشاوره ماتریکس و برنامه‌های 12 قدمی نام ببریم
    دوره خاصی برای درمانگرهای اعتیاد به منظور آموزش این روش‌ها وجود دارد؟ 
    بله، کارگاه‌های آموزش برنامه مشاوره ماتریکس در مرکز تحققیقات سوءمصرف و وابستگی به مواد برگزار می‌شود که این کارگاه‌ها چهارروزه است و کلیه روان‌شناسان، مددکاران و پزشکانی که علاقه‌مند هستند، می‌توانند در آنها شرکت کنند. آموزش برنامه‌های 12 قدمی نیز در سازمان بهزیستی کشور در حال انجام است.

     اینکه خود گروه‌های معتادان گمنام برنامه 12 قدمی را آموزش بدهند، دقیقا اطلاع ندارم

    درواقع یک روان‌پزشک، روان‌شناس یا پزشک داخلی، چگونه از ظواهر رفتاری و جسمانی مراجعه‌کننده‌اش می‌تواند پی ببرد که این فرد معتاد است و خانواده‌اش را در جریان بگذارند تا اقدامات اولیه برای درمان صورت پذیرد؟ 
    یکسری علائم کمک‌کننده برای شناسایی شخص معتاد وجود دارد که هم خانواده و هم پزشکان می‌توانند از آنها استفاده کنند؛ مثل: کم‌خوابی یا پرخوابی، پرحرفی یا کم‌حرفی، گوشه‌گیری، بی‌نظمی و عدم مراعات ساعات کاری (دیر‌کردن‌های متوالی در سر کار)، ژولیدگی و عدم‌رسیدن به سر و وضع ظاهری، کج‌خلقی یا پرخاشگری، در اتاق تنها نشستن و عدم معاشرت با اعضای خانواده یا محل کار، افت تحصیلی و ناسازگاری با معلمان و دانش‌آموزان.

    این علائم، جملگی می‌توانند کمک‌کننده باشند. روان‌پزشکان، روان‌شناسان و خانواده‌ها می‌توانند با توجه به عوامل فوق، در شک به این مسئله کمک کنند اما به‌هیچ‌وجه قطعی نیستند و نمی‌شود بر‌اساس اینها صددرصد بگوییم فرد اعتیاد دارد. همچنین نکته‌ای که باید خانواده رعایت کند، از برچسب معتاد‌بودن به فرزندان خودداری کرده و در صورتی که مشکوک شدند، با متخصصان این حوزه مشورت کنند